Fedra november 2009 | dit artikel in pdf - print dit artikel - terug naar overzicht
Slapende rekening
De man des huizes heeft een tragisch ongeval en sterft. De vrouw des huizes weet niet dat ze een forse som geld tegoed heeft van de levensverzekering, die hij in stilte had afgesloten. Het geld ligt sindsdien te slapen op een rekening van de verzekeringsmaatschappij. Maar niet voor lang meer.
Spaarders hebben wat van eekhoorntjes. Ze verstoppen soms hun bezittingen op verschillende plaatsen. Soms lukt het verstoppen zo goed, dat zelfs de spaarders zelf niet meer weten waar ze nog een rekening, een kluis of een verzekering hebben.
Nog zo’n klassiek geval: een vooruitziende vader wil de toekomst van zijn kinderen veiligstellen door een spaarrekening voor hen te openen. Het is een verrassing voor wanneer ze meerderjarig worden, maar hij sterft in een auto-ongeval. De jaren verstrijken, de kinderen zijn ondertussen groot en het geld ligt zachtjes te snurken op een vergeten rekening. Het zijn maar enkele voorbeelden van wat men ‘slapende rekeningen’ noemt.
De regering heeft vorig jaar beslist om deze slapende vermogens, die niemand opeist, wakker te maken. Banken en verzekeringsmaatschappijen kregen de verplichting opgelegd om de titularissen van die rekeningen, kluizen of verzekeringen actief op te sporen. Doel: het vermogen teruggeven aan de burgers. Anne Marie Verschueren, FOD Financiën: “België behoort tot de Europese pioniers in deze materie. De federale overheid stelt zich niet tevreden met de centralisatie van het slapend vermogen, maar ze zal binnenkort ook een publiek register openen zodat iedereen kan terugvinden wat hem toebehoort.
Vijf jaar
Wanneer is een bankrekening ‘slapend’? Wanneer de titularis of de rechthebbende nog nooit een verrichting deed op die rekening (zicht-, spaar-, deposito-, effectenrekeningen…), of op een andere rekening bij dezelfde bank. Bovendien mag de titularis of de rechthebbende geen enkel contact gehad hebben met de kredietinstelling gedurende een periode van vijf jaar.
Een kluis waarvoor de huur sinds vijf jaar niet meer betaald werd en die op initiatief van de bank geopend werd, wordt ook als ‘slapend’ beschouwd.
Blijft er nog het domein van de verzekeringen over. Hier ligt de klemtoon op levensverzekeringen. Men spreekt van ‘slapende’ vermogens wanneer de begunstigde van een levensverzekering geen contact opneemt met de verzekeringsmaatschappij in de zes maanden na het overlijden van de persoon onder contract. Anne Marie Verschueren: “De groepsverzekeringen of het pensioensparen zijn hierbij niet opgenomen.”
Hemel en aarde
De banken en verzekeringsmaatschappijen zijn nu verplicht om bij een ‘slapend’ vermogen hemel en aarde te verzetten om de begunstigden terug te vinden. Nu ja, dat ‘hemel en aarde verzetten’ is in de praktijk misschien iets minder drastisch dan het klinkt. Om te beginnen moet het om bedragen gaan boven de 20 euro. Voor alles daarboven wordt eerst een brief gestuurd naar het laatst gekende adres. Vervolgens kan de bank of de verzekeraar actief een speurtocht opzetten via ondernemingen aangesloten bij het Nationaal Register of de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid. En als dat alles zonder gevolg blijft, vertrekt er een aangetekende brief op basis van de gegevens gevonden in het register. Als de begunstigde of zijn rechthebbenden dan nog altijd niet reageren, worden de vermogens en de daarbijhorende informatie overgebracht naar de Deposito- en Consignatiekas.
En daar blijft het geld voor eeuwig rustig verder slapen, op een rekening van de Belgische Staat? Helemaal niet. De federale overheid brengt al die slapende vermogens samen op één plek zodat de titularissen of hun erfgenamen weten waar te zoeken. Dat vraagt een simpel bezoekje aan een website. En dat is heel wat eenvoudiger dan langsgaan bij alle banken en verzekeringsmaatschappijen... Brigitte Degeest: “Zonder onvoorziene obstakels openen we midden januari 2010 een register voor het publiek. Het register zal toelaten om zoekopdrachten uit te voeren voor zichzelf of zelfs voor een derde, al zal je in dat laatste geval wel een wettig belang moeten aantonen, zoals bewijzen dat je erfgenaam of volmachthouder bent.”
Heb ik een slapende rekening?
Ligt er ergens een sok met geld te wachten? Om dat te weten te komen, zal je midden januari het register van de Deposito- en Consignatiekas kunnen raadplegen. Die registers zijn te vinden via www.slapenderekeningen.be of www.myfin.be. Je kan inloggen met je elektronische identiteitskaart of met een token dat ook gebruikt wordt om online de belastingbrief in te vullen.
Als je geen toegang tot internet hebt, kan je een papieren versie inkijken.
Hoe gebeurt de terugbetaling?
Als je voor eigen rekening zoekt en je eigen elektronische identiteitskaart of administratief token gebruikt, betaalt de Deposito- en Consignatiekas het slapende vermogen meteen uit.
In de andere gevallen (aanvraag voor een derde) vraagt de Deposito- en Consignatiekas dat je het ‘wettig belang’ aantoont, dat wil zeggen dat je bewijst de erfgenaam, de volmachthouder... te zijn.
Ad vitam aeternam?
Zullen sommige slapende rekeningen de eeuwige rust vinden bij de Deposito- en Consignatiekas? Neen. Maximaal dertig jaar lang worden de slapende fondsen ongemoeid gelaten en liggen ze te wachten tot de titularissen of rechthebbenden ze opeisen. “Gedurende die tijd zijn deze fondsen en hun interesten te allen tijde opeisbaar. Na die dertig jaar, verjaren de vermogens en worden ze overgeheveld naar Financiën”, verklaart Brigitte Degeest. Heeft men bij Financiën al een idee hoeveel geld men in 2039 zal binnenkrijgen? Brigitte Degeest: “Neen. Dat hangt van verschillende factoren af, onder andere van het succes van de informatiecampagne over de lancering van het register. Diverse geruchten doen de ronde over de bedragen, maar zolang de overdrachten niet echt gebeuren, hebben we daarover geen zekerheid.”
Een knoop in je zakdoek!
Om al dat slapend geld wakker te maken, moet het grote publiek massaal het register willen raadplegen. Daarom wordt begin volgend jaar de campagne ‘Leg een knoop in je zakdoek!’ gelanceerd. De campagne is ontwikkeld in samenwerking met studenten van de masteropleiding Communicatiewetenschappen aan de VUB.
Op zoek naar slapende rekeningen
Volgens de wet op de slapende rekeningen kunnen de fondsen reeds sinds september doorstromen naar de Deposito- en Consignatiekas. Het gaat om rekeningen die reeds vijf jaar inactief zijn. Tot daar de theorie. In praktijk geeft men na die vijf jaar de banken nog een extra jaar om de titularissen of rechthebbenden van een verlaten rekening of kluis op te sporen. Om die reden zijn er vandaag nog maar bitter weinig fondsen overgemaakt aan de Deposito- en Consignatiekas.
