Fedra november 2009 | dit artikel in pdf - print dit artikel - terug naar overzicht
eBirth bij elke geboorte
De kersverse pa en ma hadden in de materniteit tien uur lang de tijd om eindelijk te beslissen met welke naam dochterlief door het leven zal gaan. En dan ligt er nog een heleboel papierwerk te wachten. De federale overheid lanceert eBirth waarmee veel geloop en fouten tot een minimum beperkt worden. Het ziekenhuis stuurt de gegevens digitaal naar de gemeente die zelf de data doorgeeft aan alle betrokken diensten. De vermoeide ouders: die moeten enkel nog even hun handtekening op het gemeentehuis gaan zetten.
Nauwelijks ben je bekomen van de bevalling of de papiermolen trekt zich al op gang. Meteen ligt een aantal documenten klaar om in te vullen: een ‘geboorteverklaring’ (met de voornaam van de baby, geboortedatum, gewicht…), een papier met informatie over de moeder en nog meer paperassen met medische en socio-economische gegevens... Dit alles moet binnen de vijftien dagen bij de gemeente liggen, die het op haar beurt doorstuurt naar het Rijksregister, naar de Gemeenschap en de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie waar de demografische statistieken opgemaakt worden. Veel administratie in het vooruitzicht dus, met schrijven en overschrijven, en bij elke stap tijdverlies en risico’s op nieuwe fouten.
Maar tijden, ze veranderen. Half januari stappen vier gemeenten en hun materniteit in het pilootproject eBirth: Marche-en-Famenne, Etterbeek, Bornem en Lokeren. De papieren documenten om een geboorte aan te geven worden vervangen door een elektronisch formulier. Doel daarvan? Nicole Vercruysse (projectverantwoordelijke bij Fedict): “Het gaat om een vereenvoudiging en een automatisering, die toelaat tijd te winnen en fouten tot een minimum te herleiden op momenten dat de emotie het hoofd doet duizelen.”
Jules of Julie?
Het project eBirth vervangt de papieren formulieren door een elektronische versie. De gegevens worden één keer ingegeven in het ziekenhuis. De gemeente en alle andere instellingen die bij eBirth betrokken zijn, ontvangen de data digitaal. Daarna stromen ze door naar alle instanties die op de hoogte gebracht moeten worden van de geboorte van het kind, zoals werkgevers, kinderbijslag en de mutualiteiten.
Carmen Bauvrir (burgerlijke stand van Marche-en-Famenne): “Wij hoeven niet meer alle gegevens te verwerken. De gemeente ontvangt via internet enkel de documenten die haar aanbelangen en niet meer de medische gegevens bijvoorbeeld. Die worden meteen naar de departementen voor statistiek en hygiëne-inspectie verstuurd.”
Is daarmee de kous af? Nog niet helemaal. eBirth stelt de ouders niet vrij van de verplichting om persoonlijk de geboorteakte op het gemeentehuis te ondertekenen. “Dat is gewoon een daad van goed burgerschap”, aldus Nicole Vercruysse.
Maar die handtekeningen vormen ook een belangrijke finale controle want er zijn nogal wat fouten mogelijk, zelfs als men een elektronisch bestand invult: twee verschillende geboortedata, of een dochtertje dat verandert in een zoontje. En vooral: de voornaam van het kind. Zijn de ouders wel zeker? Heeft de vader, in de emotie van het moment, de naam wel juist gespeld? Heeft de verloskundige de vader wel goed verstaan? Een kort bezoek aan de gemeente blijft dan ook een verplichte halte voor de ouders.
Overigens moeten niet alleen de ouders nog even de gegevens controleren. Nicole Vercruysse: “De familiestructuren worden steeds ingewikkelder. Een scheidingsprocedure kan aan de gang zijn op het ogenblik dat het kind geboren wordt, of er zijn twee mogelijke papa’s… De gemeente moet, tussen het moment waarop ze de geboorteverklaring ontvangt en het moment waarop de ouders de geboorteakte komen ondertekenen, zo goed mogelijk de gegevens controleren. Het risico op fouten zal dus in het huidige systeem verminderen. Bovendien halen we de gegevens over de moeder van haar elektronische identiteitskaart. Ook dat verhoogt de betrouwbaarheid van de informatie.”
Zero euro
Het ziekenhuis en de burgerlijke stand hebben elk langs hun kant een webtoepassing via internet, met een gelimiteerde, beveiligde toegang. Kostprijs: zero euro.
Daarnaast is er een meer uitgebreide versie ontworpen voor de grotere ziekenhuizen en hun gemeenten die het eBirthsysteem willen integreren in hun eigen informaticastructuur. Ook voor hen staat de informatica ter beschikking, maar de integratie gebeurt op kosten van het ziekenhuis en de gemeente.
De pilootfase van het project, met alle kinderziektes van dien, moet in maart 2010 achter de rug zijn. Daarna wordt het systeem uitgerold naar alle gemeenten met een materniteit. Finaal krijgen de onafhankelijke zorgaanbieders, zoals de plattelandsartsen die occasioneel een bevalling uitvoeren, een uitnodiging in de bus om eveneens tot eBirth toe te treden.
Bij de eersten “Met het eBirthsysteem evolueert het werk van de gemeente van het coderen van de geboortegegevens naar het valideren ervan”, aldus Bertrand Lespagnard (schepen van de burgerlijke stand van Marche-en-Famenne). “We moeten niet langer de gegevens telkens opnieuw ingeven, zoals dat nu het geval is. Het risico op fouten daalt en het verwerken van de statistische gegevens zal sneller verlopen. Dat mag ook wel. Op dit ogenblik is de Franse Gemeenschap bezig met de formulieren die we doorstuurden in... 2003!” En met enige fierheid: “Marche-en-Famenne was al bij de eerste gemeenten die de elektronische identiteitskaart invoerden.”Reken maar!  “Dit is een nieuwe manier van werken en wij zullen ons moeten aanpassen. Maar wat een papierbesparing!”, aldus Carmen Bauvrir (burgerlijke stand Marche-en-Famenne). “Je mag voor onze gemeente rekenen op zo’n zevenhonderd geboorten per jaar. Vermenigvuldig dat getal met vier, want zoveel formulieren moeten de ouders invullen. Reken maar! En soms vergeten de ouders de noodzakelijke papieren met zich mee te brengen, of hebben ze die formulieren nog niet ontvangen. Dat alles wordt zoveel eenvoudiger! Met 100.000 geboorten per jaar in België besparen we 400.000 documenten. Als dat geen mooie zaak is!”Te gek voor woorden “Ik vul al dertig jaar deze papieren formulieren in”, geeft Anne Batter toe (hoofdverloskundige in het Prinses Paola ziekenhuis van Marche-en-Famenne), “maar ik maak me bij deze verandering geen zorgen. De gegevens voor eBirth zijn dezelfde als op de papieren formulieren. Voor ons was het belangrijk dat de vader een rol behield in de verklaring aan de gemeente. Het blijft voor hem nog altijd een bijzonder moment. Maar ook los daarvan zijn we blij dat de passage langs de burgerlijke stand een verplichte stap blijft. Het is nodig om fouten te voorkomen. Een spelfout is snel gebeurd. Het kan ook dat men op het gemeentehuis de voornaam niet accepteert, wegens te gek voor woorden. Daarom is een finale check op gemeentelijk niveau een zeer goede zaak.” |
